Bài 3: Nơi niềm tin được giữ bằng hành động

Ở vùng cao, niềm tin không hình thành từ những lời giải thích đơn thuần. Nó bắt đầu từ con đường vào bản bớt cách trở hơn, từ sinh kế có hướng đi rõ hơn và từ cảm nhận rằng chính quyền đang thực sự đồng hành với người dân trong những việc gần gũi với cuộc sống hàng ngày.

Là địa bàn cửa ngõ phía Đông của tỉnh Điện Biên, trên trục kết nối Pha Đin - Tuần Giáo - Sơn La, Quài Tở được xác định là một trong những vùng phát triển cây công nghiệp, nông nghiệp hàng hóa và du lịch cộng đồng của khu vực vùng cao. Sau sáp nhập, thay vì phát triển phân tán như trước, địa phương từng bước tổ chức lại không gian sản xuất theo hướng liên kết vùng, gắn hạ tầng với sinh kế và định hướng phát triển dài hạn.

Từ những diện tích canh tác nhỏ lẻ trước đây, nhiều hộ dân đã chủ động chuyển đổi cây trồng, tham gia liên kết sản xuất và áp dụng kỹ thuật mới. Điều đáng chú ý không nằm ở quy mô diện tích, mà ở sự thay đổi trong tư duy phát triển của người dân vùng cao. Tính đến hết năm 2025, diện tích cà phê cho thu hoạch trên địa bàn xã đạt 547,15ha, với sản lượng khoảng 6.565,8 tấn. Đáng chú ý, giá cà phê có thời điểm vượt mức 30 nghìn đồng/kg, giúp niên vụ 2025 trở thành một trong những mùa cà phê thắng lợi được người dân phấn khởi nhất trong nhiều năm trở lại đây. Không chỉ được mùa, được giá, cây cà phê tiếp tục khẳng định vai trò là cây trồng chủ lực, góp phần nâng cao thu nhập, tạo động lực phát triển kinh tế cho địa phương.

Nhìn thấy thành quả đó, nhiều lao động trẻ từng đi làm xa, nay trở về địa phương phát triển nông nghiệp. Họ không còn xem rời bản là lựa chọn duy nhất để thay đổi cuộc sống. Từ thời điểm người dân bắt đầu nhìn thấy cơ hội phát triển ngay trên quê hương mình, tâm lý hoài nghi cũng dần thu hẹp.

Không chỉ chuyển động ở nông nghiệp, Quài Tở bắt đầu hình thành hướng phát triển du lịch cộng đồng gắn với bản sắc văn hóa dân tộc Mông. Bản Lồng với 116 hộ dân và hơn 550 nhân khẩu hiện đã trở thành mô hình bản du lịch cộng đồng người Mông đầu tiên của tỉnh Điện Biên. Người dân tham gia làm homestay, duy trì đội văn nghệ cộng đồng và phát triển hoạt động trải nghiệm gắn với không gian kết nối các khu du lịch Pha Đin Pass, Pu Pha Đin.

Việc người dân tộc Mông chủ động gìn giữ bản sắc văn hóa để phát triển du lịch không chỉ mở ra sinh kế mới, mà còn tạo sự gắn kết cộng đồng bền chặt hơn ở vùng cao.

Mùa mưa năm nay, ở một số bản vùng cao Quài Tở, phụ huynh không phải cho con nghỉ học dài ngày như trước vì đường trơn lầy, đi lại cách trở. Những tuyến đường liên bản được mở rộng giúp việc đến trường thuận lợi hơn sau mỗi trận mưa lớn. Buổi sáng ở bản Thẩm Nặm, tiếng xe máy chở học sinh xuống điểm trường đã trở nên quen thuộc giữa những ngày mây phủ kín triền núi.

Ở bản Xá Tự, ông Vàng Dũng Dủa vẫn nhớ lần đầu tiên được cán bộ hướng dẫn làm thủ tục hành chính ngay tại bản mà không phải xuống trung tâm xã như trước. “Già rồi, trước nghe làm giấy tờ là ngại lắm. Giờ cán bộ xuống tận nơi hướng dẫn, mình thấy Nhà nước gần dân thật” - ông Dủa chia sẻ.

Với nhiều hộ dân ở Quài Tở, dấu mốc đáng nhớ hơn cả là những chuyến xe đầu tiên chở cà phê đi ra khỏi bản sau khi các tuyến đường được mở thông. Trước đây, nông sản chủ yếu phải chở bằng xe máy hoặc gùi bộ qua những đoạn đường đất lầy trơn mỗi mùa mưa. Nay xe tải đã có thể vào gần khu sản xuất. Sự thay đổi ấy không đơn thuần là lao động sản xuất thuận lợi mà cho thấy vùng cao đang thật sự được kết nối với nhịp phát triển bên ngoài.

Ở vùng cao, khi thông tin trên mạng xã hội lan nhanh hơn tốc độ cán bộ xuống cơ sở, nếu chính quyền không gần dân, sát cơ sở thì khoảng trống thông tin rất dễ bị dẫn dắt bởi những cách hiểu sai lệch.

Từ thực tế đó, bộ máy chính quyền cơ sở sau kiện toàn được vận hành theo hướng bám địa bàn, sát dân và xử lý công việc ngay từ cơ sở. Cán bộ xuống bản thường xuyên hơn, nhiều thủ tục được giải quyết trực tiếp tại địa bàn dân cư, giảm đáng kể thời gian đi lại của người dân vùng cao. Có cán bộ vượt hàng chục kilômét đường núi chỉ để giải thích một thông tin sai lệch lan truyền trên mạng xã hội. Có những buổi họp bản kéo dài từ sớm đến tối muộn để làm rõ từng nội dung người dân còn băn khoăn. Những việc ấy không tạo ra khẩu hiệu, nhưng tạo ra sự ổn định thực chất từ cơ sở.

Trong bối cảnh không gian mạng trở thành một mặt trận mới, thì đối thoại trực tiếp giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với nhân dân vẫn là cách giữ niềm tin hiệu quả nhất. Quài Tở đã tổ chức 2 buổi đối thoại trực tiếp, nhiều vấn đề “nóng” nhân dân quan tâm đã được người đứng đầu cấp ủy chính quyền xã trao đổi, làm rõ.  

Sau sáp nhập, điều khó nhất ở Quài Tở không nằm ở việc tổ chức lại bộ máy, mà là làm sao để người dân không cảm thấy mình bị đứng ngoài quá trình phát triển. Đôi khi, niềm tin của người dân không bắt đầu từ những điều lớn lao. Nó bắt đầu từ việc trẻ em đến trường đều hơn sau mùa mưa, người già bớt một quãng đường xuống trung tâm xã, hay từ chuyến xe chở nông sản có thể vượt qua con dốc cuối bản.

Anh Mùa A Só, Bí thư Chi bộ bản Thẩm Nặm chia sẻ: “Người dân không cần nghe điều gì quá lớn. Họ chỉ cần thấy cán bộ xuống bản, nghe dân nói và giải quyết việc cho dân”. Câu nói mộc mạc ấy phản ánh rõ một nguyên lý ở cơ sở: Ổn định không đến từ những lời giải thích chung chung, mà từ khả năng giải quyết vấn đề ngay tại nơi phát sinh vấn đề.

Sau gần một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, điều Quài Tở giữ được không chỉ là sự ổn định ở cơ sở, mà là sự thay đổi trong vai trò của người dân đối với quá trình phát triển của chính quê hương mình.

Người dân không còn đứng ngoài chủ trương hay chỉ chờ hỗ trợ từ Nhà nước. Họ bắt đầu tham gia bằng lựa chọn ở lại quê hương lập nghiệp, bằng việc chủ động chuyển đổi sản xuất, gìn giữ bản sắc văn hóa, làm du lịch và bằng cả ý thức giữ gìn sự ổn định của bản làng trước những thông tin sai lệch trên không gian mạng.

Theo đồng chí Giàng A Dế, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Quài Tở, điều quan trọng nhất sau gần một năm không chỉ là kiện toàn bộ máy, mà là tạo được sự đồng thuận của người dân với hướng phát triển lâu dài của địa phương.

“Quài Tở xác định phát triển cà phê, mắc ca và du lịch cộng đồng là trụ cột trọng tâm gắn với lợi thế cửa ngõ phía Đông của tỉnh. Nhưng quan trọng hơn cả là chính quyền phải tiếp tục đồng hành, sát dân, để người dân thật sự trở thành chủ thể của quá trình phát triển” - đồng chí Giàng A Dế nhấn mạnh.

Chiều muộn ở bản Xá Tự, ông Vàng Dũng Dủa đứng trước hiên nhà nhìn ánh điện trải dọc triền núi. Người từng hoài nghi chủ trương sáp nhập nay chậm rãi nói: “Giờ đường có, điện có, cán bộ xuống bản nhiều hơn… dân mình phải nghĩ khác thôi”.

Câu nói ấy không chỉ phản ánh sự thay đổi trong đời sống, mà còn cho thấy một chuyển động sâu hơn: khi người dân nhìn thấy thành quả phát triển bằng chính cuộc sống hằng ngày, niềm tin sẽ được hình thành một cách tự nhiên và bền vững hơn bất kỳ lời tuyên truyền nào.

Từ thực tiễn Quài Tở cho thấy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng ở vùng cao không bắt đầu từ những điều lớn lao hay những khẩu hiệu hô hào thiếu thực chất. Nó bắt đầu từ việc rút ngắn khoảng cách giữa chủ trương và đời sống, giữa chính quyền với nhân dân, để người dân thật sự được tham gia, được hưởng lợi và cùng có trách nhiệm giữ gìn sự ổn định của chính quê hương mình.

Ở Quài Tở hôm nay, niềm tin không được giữ bằng lời nói; nó được giữ bằng hành động cụ thể và bằng chính sự tham gia của người dân vào tương lai của bản làng mình.